بسى رنج بردم در اين سال سي

كه مدرك بگيرم زبد شانسي

نهادم به سر افسر بندگي

نشد، دادم از كف همه زندگي

ببودم به سر موى و بودم جوان

نبودم اوائل چنين ناتوان

نه اينگونه نامهربان بودمي

نه تن خسته و ناتوان بودمي

نه بر خوى بد عادتى داشتم

نه اهريمنى طينتى داشتم

چنان گشته ام اينچنين اهرمن

كنون بشنويد اينكه بيچاره من

ولى قطره آن گويم از بحر، باز

بود شرح احوال من بس دراز

نبودى چو من درسخوانى به دهر

به هوش و خرد شهره بودم به شهر

زدم تستها را يكى در ميان

به كنكور در رزم كنكوريان

نيارد چو من رتبه كس تا ابد

به كف آمدم رتبه اى زير صد

نبودم خبر زينكه مفلس شدم

خيالم كه ديگر مهندس شدم

كه چون در خط درس افتادمي

به خود وعده اى نيك دادم همي

زنم از خوراك و ميرم ز خواب

بيابم اگر صد هزاران كتاب

كه خود گردم از كار خود در عجب

چنانش بخوانم به روزانه شب

نبيند دو چشمت كه چشمم چه ديد

وليكن چو پايم بدينجا رسيد

برآمد به يك روزه هفتاد بار

به هنگامه ثبت نامم دمار

رخ سرخ من رو به زردى نهاد

به "آموزش"اش چون گذارم فتاد

به رخساره زردم آمد عرق

چو دادندمى صد هزاران ورق

كه رست از كف كفش مخلص علف

چنان بى كس و خسته ماندم به صف

به يك نمره گشتم من از بنديان

پس از آن چو ديگر به صف ماندگان

جدا از خود و شهر و مردم شدم

بماند، پس نمره اى گم شدم

ره دانشم راه پر گوهر است

به خود گفتم اين زندگى بهتر است

كه من ديگر آن شخص پيشين نه ام

گذشتم از آن فكر پيشينه ام

به من چه ، چه در كار گردون كنند

به من چه كه ديگر كسان چون كنند

به من چه خر مش رجب مرده است

به من چه فلانى دل آزرده است

كه من ديگر آن شخص پيشين نه ام

گذشتم از آن فكر پيشينه ام

كليد در گنج اين عالم است

كه دانش چراغ ره آدم است

مرا علم و دانش شود رهنمون

چو فرصت غنيمت شمارم كنون

ز يك درب چوبى بسى بى صدا

پس از آن به مكتب نهادم چو پا

بگفتا شكارى به دام اوفتاد

به رزم اندر آمد يكى اوستاد

در اين پهنه يكدم نشايد كه خفت

بچرخيد و گرديد و غريد و گفت

يل سر سپاه فلان كشورم

كه من دكترا از فلان كشورم

ز كس گر نترسي، ز مخلص بترس

كنون گفته باشم به آغاز درس

كدامين خر ز درست افتاده است؟

بگفتم كه درست بسى ساده است

خيالات تو اى جوان باطل است

بگفتا كه درسم بسى مشكل است

كه پولاد كوبند آهنگران

چنانت بكوبم به گرز گران

دوماهى چو از آن سخن ها گذشت

پس از آن سخنها و آن سرگذشت

هزاران غمم تيشه بر ريشه زد

رياضى يكم نمره بر شيشه زد

سپاه معارف به دادم رسيد

علومى چو بر بنده لشكر كشيد

نشد كارگر زخم آن تيشه ها

يكى بيست بگرفتم از ريشه ها

دهانم ز تلخى چنان زهر كرد

پس از آن معارف ز من قهر كرد

بيامد ز در اوستادى چو شير

به تالار و در گرمى ماه تير

بدان،‌ خوان اول بود امتحان

بگفتا كه در رزم نام آوران

يكى پهلوان تر از آن ديگري

فراهم شد از جمع ما لشگري

كه بايد نمودن به دشمن قيام

اتودها كشيده همه از نيام

ببست افسار رخش خود بر زمين

چو آمد فرود آن يل از پشت زين

بگفتا كه حل كن محالات را

كشيد از نيامش سوالات را

يلان را چنان اسب خود رام كرد

سپه را به يك غرش آرام كرد

كدامين كس از درسم افتاده است؟!

بگفتا كه درسم بسى ساده است؟!

به فنى زبندم تو خود را رهان

كنون گر توانى برو بچه جان

به خود گفتمى اينكه ول معطلي

نشستم چنان سنگ بر صندلي

مگر ترم ديگر شوى پهلوان

برو فكر ديگر بكن اين جوان

دو صد حيله را چون نمودم قطار

شدم بر خر نحس شيطان سوار

به ظاهر پريشان و در دل شعف

به يك روزه صدها گواهى بكف

ببودم به بستر بسى ناتوان

بگفتم كه من موقع امتحان

بيا بر من اكنون تو راهى نما